Bal Nedir?

Bal, arıların çiçeklerden topladığı nektarın, vücutlarından salgılandıkları bir takım enzimlerle işlenmesi sonucu oluşan, dayanıklı, yoğun ve yüksek besin değeri içeren bir gıda maddesidir.

Türk Gıda Kodeksi 2000/39 sayılı bal tebliğinde ”bal, arıların çiçek nektarlarını bitkilerin veya bitkiler üzerinde yaşayan bazı canlıların salgılarını topladıktan sonra kendine özgü maddeler karıştırarak değişikliğe uğratıp bal peteklerine depoladıkları tatlı madde” olarak tanımlanmıştır. Tanımından da anlaşılacağı gibi bal saf ve doğal olmalıdır.

Arılar balı nasıl üretir?

Bal arılarından oluşan bir kolonide bir ana arı, on binlerce işçi arı ve yüzlerce erkek arı bulunur. Bal arısı kolonisi tüm faaliyetlerini, kovan içerisinde, kendi vücudundan salgıladığı balmumu ile oluşturduğu peteklerde yürütür. Tarlacı arı kovana getirdiği balı ilk boş bulduğu peteğe bırakır ve tekrar nektar toplamak için kovan dışına çıkar. Petek gözüne konulan bal, kovan içi hizmeti yapan arılar tarafından alınıp ballıktaki peteklere taşınır. Ballıktaki peteklere konulan yarı olgunlaşmış bal, arılar tarafından suyu uçurulup olgunlaştırılır. Bal konulan petek gözleri, balın suyunun uçurulup olgunlaştırılmasından sonra balmumu salgılayan arılar tarafından kapatılır ve hazır hale gelir. Arılar kursaklarını bir kez doldurmak için, çiçekleri yaklaşık 1500 kez, 1 gr. bal üretmek için ise yaklaşık 180.000 kez ziyaret ederler. Market raflarına 1 kg bal üretmek için arı kolonisi 8 kg bal tüketmek ve dünyanın çevresini 6 kez dolaşacak kadar uçmak durumundadır. Üstelik arılar bunu yaparken doğal yaşamın sürmesine vazgeçilmez bir katkıda bulunurlar. Bitkilerin çoğu arılar sayesinde tozlaşarak üreyebilmektedir.

Balın kimyasal yapısı

Genel olarak balın yaklaşık % 80’i değişik şekerlerden, % 17’si sudan meydana gelir. Geri kalan % 3’lük kısım başta enzimler olmak üzere diğer değerli maddelerden oluşur. Balda; demir, bakır, potasyum, kalsiyum, magnezyum, fosfor, silisyum, aliminyum, krom, nikel ve kobalt gibi değerli mineraller vardır. Salgı balları mineral maddelerce daha zengindir. Bu özelliğinden dolayı tedavi amaçlı olarak ta kullanılırlar ve kristalize olmadıkları için tercih edilirler.Balın yapısındaki enzimlerin bir kısmı bitkilerden bir kısmı da arının salgı bezlerinden gelir. Enzimler balın en değerli maddeleridir. Doğal ve ısıtılmamış ballarda enzim miktarı yüksek olup bu ballar kaliteli ve çok değerlidir. Bal ısıtıldığı oranda enzim değerinde kayıplar olur.

 

Bal çeşitleri nelerdir?

Ballar elde ediliş kaynaklarına göre çiçek balı ve salgı balı olarak, elde ediliş şekillerine göre de petekli bal, süzme bal, petekli süzme bal, pres balı, sızma bal, fitre edilmiş bal olarak sınıflandırılabilirler. Arıların çiçeklerden nektar alarak oluşturdukları ballara çiçek balı denir, dünyada üretilen balın büyük bölümü çiçek balıdır. Ayrıca arılar bitkilerin üzerindeki salgılardan da bal üretirler. Bu ballara salgı balı denir. Ülkemize özgü olan en önemli salgı balı türü Çam balıdır. Ülkemiz çam balı üretiminde dünya birincisidir. Çam balı,  bal ihracatında da önemli yer tutmaktadır.

Çam Balı İle Çiçek Balı Arasındaki farklar nelerdir?

Çam balının en önemli özelliği kıvamı bozulmadan veya kristalleşmeden uzun süre saklanabilmesidir. Rengi çiçek ballarından daha koyudur. Çam ballarının duyusal özellikleri çiçek ballarından farklıdır. Çam balları kendilerine has özel bir kokuya, tada ve renge sahiptir. Çam ballarının glikoz ve früktoz içeriği çiçek ballarına göre daha düşüktür. Daha az tatlıdır ve boğazda yakıcı bir his bırakmaz. Çam balları çiçek ballarından daha fazla miktarda enzim, aminoasit ve mineral madde içerir. Buna karşılık, çiçek ballarının da polen içeriği daha fazladır.

 

Gerçek bal nasıl bilinir?

Doğal ve gerçek bal, arıların çiçeklerin özlerinden yani nektarlarından elde ettiği,  yani doğrudan ve sadece doğadan elde edilen baldır. Balda hile olup olmadığını balın fiyatından, tadından, kokusundan ya da görüntüsünden anlamak kolay değildir.

 

Balın faydaları nelerdir?

Bal, vitamin, mineral, aminoasit ve enzimler gibi pek çok yaşamsal unsuru içermektedir. Temel karbonhidratların kaynağıdır. Bir yemek kaşığı bal, 64 kcal enerji sağlayarak kaslar için yakıt görevi yapmaktadır. Amerika’daki Memphis Üniversitesinin egzersiz ve Spor Beslenme laboratuvarı egzersiz öncesi, sindirim için balın en efektif karbonhidrat olduğunu saptamıştır. Kan şekerine diğer karbonhidrat kaynaklarına nazaran daha ılımlı etkisi olduğu gözlenmiştir. Bal, niasin, riboflavin ve pantothenik asit gibi vitaminler; kalsiyum, bakır, demir, magnezyum, manganez, fosfor, potasyum ve çinko gibi mineraller içermektedir. Bal diğer besinlerin vücutta daha kolay sindirilip, daha iyi emilmelerini ve onlardan yararlanma düzeyini de yükseltir. Balda yağ bulunmadığından, az ya da hiç yağ içermeyen diyetlerde kullanımı son derece uygundur.

Bal insanoğlunun tükettiği en eski gıdaların başında gelmektedir.Bal binlerce yıldan beri hem enerji sağlayan değerli bir besin maddesi olarak, hem de yara ve yanıkların tedavisinde ve bir çok hastalıklarda ilaç niyetine kullanılmaktadır. Balın şifa verici özellikleri başta Kur’an olmak üzere birçok kutsal kitapta da belirtilmektedir.

Balın fizyolojik özellikleri ve kullanımı konusunda yüzlerce literatür bulunmaktadır.

BAL bir doğal enerji kaynağıdır. Bu nedenle bebekler, yaşlılar, sporcular, hasta ve düşkünlerle birlikte normal sağlıklı insanlar tarafından da severek ve bilinçli olarak tüketilmektedir.
BAL yeni doğan bebeklerde sütten yararlanmayı ve kemiklerde Kalsiyum fiksasyonunu artırmaktadır. Sadece süt ile beslenen bebeklerde oluşan kansızlığı (anemi) ve anorexia yı önlemektedir.
BAL iştah artırmakta, enerji ve direnç kazandırmaktadır.

Balın Sindirim Sistemine Etkileri 

Bal besinlerin daha hızlı sindirilmesine neden olmakta, sindirim sistemi enfeksiyonlarında, kabızlığın giderilmesinde oniki parmak bağırsağı ülserlerinde, ve karaciğer rahatsızlıklarında yaygın olarak kullanılmaktadır.

Balın Solunum Sistemine Etkileri 

Bal karasal iklime sahip ve gün içi ısı farkının fazla olduğu bölgelerde soğuğa ve soğuk algınlığına karşı, ağız, boğaz, ve bronşlardaki rahatsızlıklarda ve enfeksiyonlarında doğal bir ilaç olarak kullanılmaktadır. Bu özellikler balın antimikrobiyel etkisinin yanı sıra baldaki fruktozun doku ve kasları yumuşatıcı ve gevşetici özelliğinden kaynaklanmaktadır.

Balın Yara ve Yanıklarda Kullanımı

Bal günümüzde modern tıpta besleyici ve nemlendirici özelliği nedeniyle birçok kozmetik kremlerin,açık yaralarda, yatak yaralarında.ülserlerde ve yanıklarda doğrudan sürülen ilaçların yapımında kullanılmaktadır.Bal enfeksiyonları önlemekte doku oluşmasını hızlandırmakta ve yara yanık izlerini azaltmaktadır.Eşit miktarda bal, çavdar unu ve zeytinyağı karışımı ile hazırlanan kremin 3 kez kullanımı ile inek ve atlarda görülen ve kangrene dönüşen yaraları dahi tedavi ettiği bildirilmektedir.

Balın Göz Hastalıklarında Kullanımı 

Balın bazı ülkelerde doktorlar tarafından katarakt ve kojuktivit ile bazı kornea rahatsızlıklarında başarı ile kullanıldığı bildirilmektedir.Ayrıca kornea ülserinin de saf bal ile veya vazelin yerine bal ile hazırlanan %3’lük sulphidine pomadı ile başarılı bir şekilde tedavi edildiği bildirilmektedir.

Şeker Hastalığı ve Bal

Zaman zaman hakiki (!) balın şeker hastalığına iyi geldiği şeklinde yazılar çıkmakta ve söylentiler duyulmaktadır.Bunun bilimsel bir dayanağı yoktur ve yanlıştır.Bal da kan şekerini yükseltir ve fazla alındığında şeker hastalarını komaya sokabilir.Ancak eşit miktarda alınan bal,kan şekerini çay şekerine oranla daha az yükseltmektedir.Bu neden şeker yerine az miktarda bal kullanılabilir.

Siz de dünyanın en eski, en doğal ve en sağlıklı besin ürünü olan organik bal tüketmek isterseniz

info@dogalyasam.org

adresine mail atarak Erzurum yaylarından doğal çiçek balı siparişi verebilirsiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.